Dominee Spoelstra

Al eerder schreef ik op deze plaats over ds. Spoelstra, de vader van A. den Doolaard, en zijn banden met Zuid-Afrika. In de historische krantensite van de Koninklijke Bibliotheek vond ik een aantal krantenartikelen van meer dan honderd jaar oud waarin hij voorkwam.

Afscheid van Zoeterwoude

De eerste betreft het afscheid in 1896 van zijn gemeente in Zoeterwoude, met een rede over Handelingen 20:32 "Nu vertrouw ik u toe aan God en aan het evangelie van zijn genade" (Nieuwe Bijbelvertaling, 2004).

krantenartikel

Kloosterkerk

Dan een verslag van een avond in de Kloosterkerk in Den Haag ter ere van zijn afscheid naar Transvaal, met een aantal prominente gasten.

Krantenartikel uit 1896 over vertrek naar Transvaal

Bijeenkomst voor geheelonthouders

Een verslag van het eerste Overijsselsche Geheel Onthouders Zendingsfeest meldt in 1900 dat ds. H. (?) Spoelstra van Heino een bijdrage hieldt over de bruiloft te Kana (Johannes 2), waar Jezus zes stenen watervaten met wijn vulde toen de wijn op de bruiloft op begon te raken. Ik ben benieuwd wat hij daarover te melden had op deze bijeenkomst van geheelonthouders!

Krantenartikel

Afrikaner Bijmekaer

Als laatste een stukje uit 1902 over een 'Afrikaner Bijmekaer' in Zuthem waar dominee Spoelstra als dagvoorzitter optrad.

Krantenartikel over Afrikaner Bijmekaers

Overlijden

In Het Oosten: Hollandsch nieuwsblad voor algemeen belang van 24 januari 1919 stond een kort bericht over het overlijden van ds. Spoelstra in Ermelo. 
Bericht van overlijden ds. Spoelstra 

Overig

Meer over dominee Spoelstra op de site van Hervormd Ermelo.
Meer historische kranten zijn te vinden via kranten.kb.nl

Kijk ook eens naar het archief van de krant de Gelderlander voor artikelen van A. den Doolaard in die krant.

Gerelateerd

"Niks minder as reg nie!" - Dominee Spoelstra in Zuid-Afrika
Dominee Spoelstra redt een kind
Heino

Fort Rammekens

Nadat in september 1944 de geallieerde legers Antwerpen bevrijd hadden, kon de haven van Antwerpen nog niet worden gebruikt doordat de Scheldemonding nog in Duitse handen is. Om Walcheren te kunnen bevrijden, bombarderen Engelse bommenwerpers in oktober 1944 de Walcherse dijken op vier plekken om Walcheren onder water te zetten. Ook de dijk bij Fort Rammekens, zeven kilometer ten oosten van Vlissingen, wordt gebombardeerd.

Luchtopname. Door Geallieerden gebombeerde dijk bij Fort Rammekens

De gebombardeerde dijk bij Fort Rammekens (foto: Nationaal Archief).

Nadat de Duitsers na zware strijd van Walcheren waren verdreven, lag daar de uitdaging om het verdronken land weer op het water terug te veroveren. A. den Doolaard beschrijft deze strijd in zijn sleutelroman Het verjaagde water.

Al eerder bezocht ik de voormalige dijkgaten bij de Nolledijk (Vlissingen), Westkapelle en Veere. Vorige week bracht ik een een kort bezoek aan Fort Rammekens (beelden Omroep Zeeland). Vlakbij dit eeuwenoude fort stroomde vanaf oktober 1944 het water vrijuit Walcheren in en uit, totdat in december 1945 ook dit laatste dijkgat gedicht kon worden. 

Het gat in de dijk bij Rammekens wordt gedicht

Toeschouwers bij de sluiting van het dijkgat bij Fort Rammekens (foto: Nationaal Archief).

Deze sluiting gebeurde onder andere met zinkschepen en betonnen caissons, destijds een (uit nood geboren) noviteit.  

Het gat in de dijk bij Rammekens wordt gedicht

Het caisson om het dijkgat te dichten wordt versleept (foto: Nationaal Archief).

De door eb en vloed ingesleten geulen achter de dijk zijn nog steeds in het landschap zichtbaar. Een bord bij de parkeerplaats van Fort Rammekens vermeldt kort de achtergronden daarvan.

Rammekenshoek

Rammekenshoek infobord tekst

Een medewerker van Omroep Zeeland vertelde me later nog dat sommige huizen op Walcheren als gevolg van de lange tijd dat ze in het zoute water hebben gestaan, nog altijd last hebben van problemen met het voegwerk. Opnieuw voegen biedt geen oplossing, omdat het nieuwe voegwerk al snel weer loslaat.  Een speciale mortel moet nu uitkomst bieden. 

Londen Calling

De Nederlandse regering bood in 1946 aan Nederlandse en Engelse medewerkers van de BBC gedurende de oorlogsjaren een diner aan in kasteel Oud-Wassenaar. Op de beelden van dit diner stellen ook de volgende Radio Oranje medewerkers zich aan de kijkers van het bioscoopjournaal voor: 'de Rotterdammer' (Henk van den Broek), George Sluizer, Loe de Jong en 'Bob den Doolaard'.

De website Open Beelden is een open mediaplatform dat toegang biedt tot audiovisuele collecties die eenvoudig hergebruikt kunnen worden. De site werd gevonden via een tweet van Maarten Brinkerink van Beeld en Geluid.

Plant een boom op Walcheren

Van mijn schoonmoeder kreeg ik een exemplaar van het verjaagde water. Niet zozeer het boek zelf (een 2e druk uit 1947) was bijzonder, wel het papier dat er als bladwijzer in zat. Het was een foldertje van de Stichting Nieuw Walcheren, met de oproep om bij te dragen aan het herstel van het verwoeste en op het zoute water herwonnen Walcheren.

folderfolder2

Door de actie werd geld voor zo'n 87.000 bomen gedoneerd voor Walcheren.

De Stichting Nieuw Walcheren moet niet worden verward met het Comité Walcheren Omhoog uit het boek het verjaagde water, in werkelijkheid heette dat namelijk comité Walcheren moet droog.

Spandoek "Walcheren moet droog"

Zwerven in Europa op CD

In 2008 zond de VPRO in het programma OVT een radiodocumentaire in vier delen uit over het leven van A. den Doolaard. Dit radioportret uit de serie 'het spoor terug' werd samengesteld door Hans Olink, redacteur van het programma OVT en biograaf van A. den Doolaard

De webwinkel van de VPRO heeft dit radioportret van A. den Doolaard nu te koop op 2 CD's.

Een portret van een bijna vergeten schrijver in vier delen. 'We hebben tussen wonderen geleefd maar we hebben het niet begrepen' is de spreuk die op de grafsteen van C.J.G Spoelstra jr. staat.

Portret van A. den Doolaard met pijp.

Reacties zijn welkom

Ik vind het leuk om reacties te krijgen, dus reageer gerust wanneer je vragen, opmerkingen of aanvullingen hebt. 

Reageren kan onder elk artikel