Ontmoetingen met Vincy Schwarz

26 februari 2020

Tijdens een bezoek aan het archief van het Literatuurmuseum in Den Haag stuitte ik op een groot aantal verrassende vondsten, maar het meest van allen ontroerde mij een naam in een adresboekje van A. den Doolaard uit het begin van de jaren dertig: Vincy Schwarz.

Het adres van Vincy Schwarz in Praag
De gegevens van Vincy Schwarz in het adresboekje van A. den Doolaard

De Tsjechische publicist en vertaler Vincy Schwarz interviewde A. den Doolaard begin 1937 voor een artikel in het Tsjechische maandblad Literarni Noviny. Het artikel "Mijn vriend A. den Doolaard" werd via het Esperanto naar het Nederlands vertaald en in de Gooi- en Eemlander van 11 juli 1937 gepubliceerd.

Twee citaten uit dit artikel:

Voor mij gaat er niets boven het sluiten van een nieuwe vriendschap en den laatsten tijd heb ik werkelijk geluk gehad: ik heb veel vreemdelingen ontmoet en wanneer ze dan weer weggingen, had ik altijd weer een vriend meer in de wereld. Tot de vrienden die ik op deze wijze gekregen heb behoort zeker ook de Nederlandsche schrijver A. den Doolaard. Den laatsten middag van den Doolaard's verblijf in Praag zaten we samen in café „Metro" en mijn gast vertelde:
(...)
Behalve Karl Čapek heb ik van uw romanschrijvers nu ook Vladislav Vancura leeren kennen, wiens werk een ware verrijking voor mij beteekende. „Suhaj" van Olbracht zal ik binnenkort in 't Hollandsch kunnen lezen, en naar ik hoop ook andere Tsjechische auteurs. Holland heeft een groote schuld in te lossen: in drie jaar zijn ca. 28 Hollandsche boeken in het Tsjechisch verschenen en daarom is het onze plicht, een even groot aantal goede werken uit uw literatuur te leeren kennen. Er zijn werkelijk genoeg boeken, die .de moeite van het vertalen waard zijn. Uitwisseling van deze bezittingen is een mooie en dankbare taak.

Portret van Vincy Schwarz
Portret van Vincy Schwarz

A. den Doolaard beschrijft een andere ontmoeting met Vincy als volgt in zijn autobiografie Het leven van een landloper (4e druk, p. 171):

Ontmoeting met Vincy Schwarz in Praag

Anders dan A. den Doolaard hier schrijft, blijkt Vincy Schwarz (die van Joodse komaf was) niet te zijn vergast, maar met zijn vrouw door de Gestapo gearresteerd wegens anti-fascistische activiteiten en op 30 juni 1942 met een groot aantal anderen op de Kobyliská střelnice schietbaan in Praag geëxecuteerd tijdens de 'Heydrichiade', de massale nazi-represailles na de moord op Heydrich.

Een aantal koperen gedenkplaten met de namen van de geëxecuteerden zijn op de Kobyliská střelnice gedenkplaats aangebracht (in Praag 8, Žernosecká straat / hoek Čumpelíkova straat).

Herdenking op Kobyliská střelnice
Herdenking van de gevallenen bij het gedenkteken van Kobyliská střelnice

Spotprent van Vincy Schwarz door František Bidlo
Spotprent van Vincy Schwarz door František Bidlo

Vinzenz (Vincy) Schwarz 
Uitgever, journalist, vertaler en literair agent
Šternberk, 5 september 1902 - Praag, 30 juni 1942

Gerelateerd

Oud-Praag
Op bezoek bij President Benes
Het hakenkruis over Europa